Gỡ khó cho khu công nghiệp sinh thái: Mệnh lệnh để đón “sóng” đầu tư từ Trung Quốc
(KTSG Online) – Trong bối cảnh Việt Nam đang nỗ lực thu hút dòng vốn chất lượng cao, việc chuyển đổi và phát triển các khu công nghiệp (KCN) sinh thái được xem là điều kiện tiên quyết. Đây là nhận định chung được đưa ra tại Diễn đàn “Hành trình phát triển và chia sẻ kinh nghiệm cho doanh nghiệp Trung Quốc tại Việt Nam” do Hội Liên hiệp Doanh nghiệp tỉnh Chiết Giang tổ chức chiều 21-12.

Vai trò then chốt của doanh nghiệp Trung Quốc trong mục tiêu tăng trưởng
Theo ông Trần Ngọc Liêm, Giám đốc Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam khu vực TPHCM (VCCI HCM), quan hệ kinh tế Việt Nam – Trung Quốc đang chứng kiến sự đóng góp quan trọng từ cộng đồng doanh nghiệp.
Hiện nay, Trung Quốc không chỉ là thị trường nhập khẩu lớn nhất mà còn là đối tác thương mại hàng đầu của Việt Nam. Sự phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu, máy móc và thiết bị từ Trung Quốc là thực tế đang diễn ra tại nhiều ngành sản xuất mũi nhọn trong nước.
Ông Liêm nhấn mạnh, với mục tiêu tăng trưởng GDP trên 8% trong năm nay và phấn đấu đạt trên 10% trong các năm tiếp theo, sự vận hành hiệu quả của các doanh nghiệp, bao gồm doanh nghiệp Trung Quốc, là yếu tố không thể thiếu. Vì vậy, Việt Nam đang chú trọng các hoạt động xúc tiến thương mại, kết nối đầu tư vào các địa điểm tiềm năng như khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Thực trạng KCN sinh thái: Tiềm năng lớn nhưng rào cản nhiều
Tại diễn đàn, ông Trần Thiên Long, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội các doanh nghiệp khu công nghiệp TPHCM (HBA) đã chỉ ra một nghịch lý: Dù các KCN đóng góp tích cực cho kinh tế, nhưng sự đóng góp cho tăng trưởng xanh lại chưa tương xứng do các tác động tiêu cực đến môi trường sinh thái.
Trong khi mô hình KCN sinh thái, KCN – đô thị – dịch vụ đã phổ biến trên thế giới, thì tại Việt Nam, mô hình này vẫn còn khá mới mẻ và mới chỉ dừng lại ở bước thí điểm.
Những “điểm nghẽn” về hạ tầng và môi trường
Ông Long nhận định: “Khu công nghiệp bền vững không chỉ giúp thu hút vốn đầu tư, giảm ô nhiễm mà còn tạo động lực nâng cao chất lượng nguồn nhân lực”. Tuy nhiên, thực tế triển khai đang vấp phải nhiều khó khăn:
-
Quản lý tài nguyên: Khó khăn trong quản lý đất đai và sử dụng nguồn nước.
-
Hạ tầng kỹ thuật: Hệ thống giao thông và hạ tầng chưa đáp ứng được nhu cầu ngày càng cao của doanh nghiệp.
-
Xử lý ô nhiễm: Nhiều KCN vẫn gây ô nhiễm nghiêm trọng, đặc biệt là nước thải và khí thải.
Đại diện HBA khuyến nghị các doanh nghiệp cần mạnh dạn đầu tư công nghệ xử lý môi trường hiệu quả cao, tăng cường sử dụng năng lượng tái tạo và áp dụng nghiêm ngặt các tiêu chuẩn môi trường.
Bài toán nan giải về nhân lực chất lượng cao
Bên cạnh hạ tầng cứng, “hạ tầng mềm” là con người cũng đang là một thách thức. Ông Long chia sẻ tình trạng thiếu hụt lao động chất lượng cao đang là rào cản lớn trong việc giữ chân nhà đầu tư.
Giải pháp được đưa ra là các đơn vị cần đầu tư mạnh vào đào tạo, đồng thời xây dựng chính sách phúc lợi và môi trường làm việc tích cực để thu hút nhân tài.
Lấy ESG làm nền tảng, VSIP Cần Thơ hút dòng vốn xanh
Điển hình cho xu hướng chuyển dịch này là Khu công nghiệp Việt Nam – Singapore (VSIP) Cần Thơ. Ông Liêu Vĩ Minh, Tổng Giám đốc VSIP Cần Thơ cho biết, ngay từ giai đoạn khởi đầu, dự án đã xác định mô hình KCN sinh thái là kim chỉ nam.
Thay vì phát triển công nghiệp bằng mọi giá, VSIP Cần Thơ tập trung vào các tiêu chuẩn ESG (Môi trường – Xã hội – Quản trị). Với lợi thế quy hoạch đồng bộ từ đầu, áp dụng công nghệ tiên tiến và quy trình vận hành xanh, dự án không chỉ đáp ứng cam kết Net Zero vào năm 2050 của Chính phủ mà còn tạo ra sức hút lớn đối với các nhà đầu tư quốc tế đang tìm kiếm môi trường sản xuất bền vững.

Amiland tổng hợp
